25-02-09

Xalbador

Xalbador-wwwxalbadororg-2007101416400512hg2
 

Xabier LETE, in concert in 1994, vertolkt het lied dat hij componeerde als hulde aan Xalbador...

http://www.youtube.com/watch?v=WR2hCeC0KWE

Extrait du disque "Hurbil iragana" de Xabier Lete (ELKAR, KD-324)

Paroles et musique: Xabier Lete


Er was een vriend, een gevoelig mens

Verheerlijkt door de vleugels van de poëzie,

Door de verzen die uit zijn gemoed opborrelden.

Een zanger die van her naar der ging, bevangen door eenzaamheid

Die na heel wat moeite, leerde

De woorden aan mekaar te rijgen en zich te uitten , ingetogen,

Vanuit de onkreukbare waarheid die deel van hem uitmaakte.


Waar ben je nu, in welke weiden,

Herder van Urepel

Jij die vluchtte naar de toppen,

Naar "wat komen moet" en in onze herinnering blijft.

 

Je bevrijdde je lied, doorbrak de hekken,

Zocht de vrijheid, vol geestdrift,

Buiten wat je bond en je lichaam weerhield

Je laatste adem omtoverend in

Je doordringendste boodschap

komend als een schreeuw

vanuit ondoorgrondelijke waarheden

die nooit gezegd worden.

 

Waar ben je nu, in welke velden...

Herder van Urepel

 

http://www.youtube.com/watch?v=TerJ2V9hmo4&feature=re...

 http://www.youtube.com/watch?v=G8zY88Tcqzs&feature=re...

 




21:54 Gepost door F. in Muziek | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

23-02-09

XALBADOR

xalbador2


Fernando Aire Etxart alias XALBADOR werd geboren op 19 juni 1920 in Urepel waar hij op 7 november 1976 overleed. Als herder en landbouwer verbleef hij zijn hele leven in Urepel. In 1943 trouwde hij met Léonie Etxebarren met wie hij 4 kinderen had.

Urepel, werd gekend door Xalbador! Hij was één van de grootste dichters en "Bertsulari" !

 Het was, als kind, de mis zingende dat hij ontdekte dat zingen hem beviel! Hij ging dus op zoek naar een ruimer repertoire! Zijn vrienden herders, maar vooral zijn tante Mariana, bezorgden hem oude Baskische liederen. Van zijn vader en oom hoorde hij verhalen over improvisators die, voor de vuist, gerijmde verhalen zongen! Zijn grootvader zou de smaak al te pakken hebben gehad!  

Van vrienden hoorde hij over improvisators die, in de herberg, wedstrijden aangingen. Maar hij was nog te jong om de herbergen te bezoeken.

Toevallig, hij was 16, was hij getuige van een van deze wedstrijden. Toen beide improvisators aan het einde van hun Latijn leken kwam hij tussenbeide! Oh! De tussenkomst van een "snotneus" werd helemaal niet op prijs gesteld!

 Stilaan begon hij naam te maken als improvisator. In de bars van Urepel werd het een gewoonte, na enkele glazen, te improviseren. Met vier of vijf vrienden rond de tafel, bij een fles wijn ... Hij die niet aan het einde van zijn couplet raakte, betaalde de tournee! Fernando hoefde nooit te betalenJ! Hij was dan ook de hele tijd bezig met het verbeteren van zijn taal- en woordgebruik!

 Op 19-jarige leeftijd, maakten de dood van zijn vader en het uitbreken van de oorlog dat hij de zin te zingen een beetje verloor maar na de oorlog werd hij overgehaald deel te nemen aan een wedstrijd in St-Jean-De-Luz. Hij maakte er kennis met Mattin, Etxahun en Errexil. Die dag werden Xalbador en Mattin "ontdekt"!

 Andere wedstrijden werden georganiseerd maar het was niet altijd eenvoudig zich te verplaatsen! Xalbador had geen wagen... De trein kwam niet langs in Urepel! Het was niet steeds eenvoudig een vriend te vinden die je naar de wedstrijd bracht en ook nog weer naar huis bracht! Meermaals dacht hij eraan alles op te geven! De wedstrijden leverden geen cent op, waren tijdrovend en slopend voor de gezondheid!

 Mattin werd zijn "maat" en compagnon. Hij wist hoe het publiek te doen lachen, soms ten koste van Xalbador! Maar Xalbador wist dat het niet slecht bedoeld was.

 Xalbador stierf, de dag dat de Baskische bevolking hem hulde bracht. Zijn hart kon het niet aan...

 In de nalatenschap van de eenvoudige herder waren er, naast het ouderlijke huis, heel wat teksten die deel uitmaken van de Baskische geschiedenis en rijkdom.

 (originele tekst: http://elguijaronegro.canalblog.com/archives/2006/11/04/3...)

 http://www.youtube.com/watch?v=52VqEdy6Co4

 

SORTETXEARI - Aan ons geboortehuis

 

Oh, geliefd huis,

Vol van herinneringen,

Deur naar het geluk!

Ik bleef in je schoot

Van mijn geboorte tot vandaag.

En al was je arm,

Je was beter,

Huis waar ik geboren werd.

 

Bij mijn geboorte

Nam mijn moeder mij in haar armen,

Huis, in jouw geborgenheid.

Sindsdien en tot vandaag

Werd ik door jou, liefrijk, beschermd.

Buiten, voel ik me niet helemaal gerust,

Ik denk voortdurend aan "thuis"!

 

Heb ik verdriet

Dan ben jij mijn steun,

Mijn toeverlaat.

Naar jou keer ik terug

zodra het mogelijk is.

Plaats die me het liefst is

Ter wereld, aan jou heb ik mijn wezen

en naam te danken.

 

Gekregen van de voorouders,

Lieve woonst,

Ken ik niet eens je leeftijd.

Bedolven onder de aarde

Vertrouwden zij je hun zielen.

Gebouwd met zoveel liefde!

Wat zou het hen verdrieten

Moesten wij je verlaten!

 

Zoveel jongeren,

Op zoek naar geluk,

Vertrekken, verblind.

Is het uit noodzaak of

Uit gebrek aan liefde voor het "huis"?

Zo door ons, in gebreke blijvend,

dit huis zich zou vullen

met buitenstaanders,

dan zouden wij de

grote schuldigen zijn!

 

Ho! Andere levenswijzen!

Wij horen zoveel over jullie

En velen weten over jullie!

Altijd

Heb ik jullie rijkdom

Veracht.

Wij bezitten

Wat jullie ontbreekt:

De geborgenheid van een thuis.

 

Mijn lieve kinderen,

Ik weet dat ik weldra

Deze wereld zal verlaten.

Waak over de nalatenschap van jullie voorouders

Houd hem in handen

Zodat ik hen zal kunnen zeggen:

Het huis is er nog steeds,

Overeind!

 

Deze verzen beëindigend,

Denkend aan mijn einde

Ga ik nu bidden:

Huis, eens zal ik je verlaten

mijn hart vol van leed.

Dat de Heer me je bescherming biedt

Bij mijn dood

Zoals bij mijn geboorte!

 

 

16:54 Gepost door F. in Muziek | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

21-02-09

BIDAIA

bidaia

 

 BIDAIA, een tweemansgroep, kwam tot stand na de ontmoeting van Mixel DUCAU en Caroline PHILLIPS. Mixel, Bask, is singer-songwriter en bespeelt heel wat instrumenten. Caroline, Amerikaanse met Grieks-Iranese roots bespeelt de lier.

 De muziek die zij brengen is niet alleen geïnspireerd door de Baskische folk. Hun repertoire bestaat, buiten Baskische folk, ook uit Engelse en zelfs Arabische songs. Indische en Afrikaanse invloeden zijn duidelijk hoorbaar.

Buiten traditionele Baskische instrumenten zoals de alboka en ttun-ttun bespelen zij de gitaar, de lier, de klarinet... Hun muziek verenigt alle ingrediënten om over "wereldmuziek" te kunnen spreken.

 Caroline Phillips, geboren in California, had een muzikale opvoeding en studeerde zang (soprano) en piano. Zij studeerde de lyrische kunst in Parijs maar verkoos jazz!  

Zij ontmoette Mixel Ducau in de opnamestudio en volgde hem naar Baskenland waar zij de taal leerde. Zij ruilde de piano in voor een draailier en zette zich aan het componeren en uitvoeren van de originele composities van BIDAIA.

 Mixel Ducau, geboren in Bayonne, had een klassieke opleiding als saxofonist, is een autodidact gitarist en bespeelt heel wat andere instrumenten uit passie.

 In het rockmilieu en de experimentele muziek werkte hij samen met de Compagnie Bernard Lubat, was medestichter van de groep ERROBI.

Als muzikant en producer, werkte hij mee aan meer dan 50 albums. Hij stichtte zijn eigen opnamestudio in Parijs waar hij ook werkte voor de film- en pubwereld.

 Terugkerend naar Baskenland, verkende hij het traditionele repertoire en de traditionele instrumenten alvorens de groep ZALDIBOBO op te richten. Samen met Joseba TAPIA (diatonische accordeon) maakte hij wat men rock-trad kan noemen.

 http://www.youtube.com/watch?v=niWWamNOvyQ&feature=re...

 http://www.youtube.com/watch?v=JgjhmoUAEsU&feature=Pl...

 Bidaia: reis

Bidaiari: reiziger

22:32 Gepost door F. in Muziek | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

20-02-09

Lourdes Iriondo

tesbil72


LOURDES IRIONDO
(1937-2005) was de vrouwelijke stem binnen de beweging Ez Dok Amairu. Deze beweging opgericht door Jorge Oteiza groepeerde, onder andere, de broers Artze, Jose Angel Irigarai, Xabier Lete, Julen Lekuona, Mikel Laboa, Benito Lertxundi... Hun doel was een nieuwe, Baskische artistieke vormgeving te brengen in een context van repressie tegenover de Basken en hun cultuur, onder dictatuur van Franco.

 Lourdes Iriondo werd geboren op 27 maart 1937. In 1964 besloot zij, zich begeleidend op een gitaar, te zingen, in het Baskisch, over eigentijdse Baskische problemen. Zo verzamelde zij fondsen voor de "ikastola"

 "Het nieuwe Baskische lied" ging zijn plaats nemen tussen Spaanse en Engelse muziek.

 Naast muziek wijdde Lourdes Iriondo zich ook aan de kinderliteratuur. Zo schreef zij verhalen, gebaseerd op de Baskische folklore.

 Drie jaar geleden, werd haar een eerbetoon gebracht. Heel wat jongeren zongen toen haar muziek, waaronder deze bedeesde Loritz en Mattin AIZPITARTE

 http://www.youtube.com/watch?v=3NcUcyHtf04

 

07:30 Gepost door F. in Muziek | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

19-02-09

ALBOKA

Juan-Mari BELTRAN is een liefhebber van traditionele instrumenten en speelt zelf de ALBOKA, een Baskische hoornpijp, bestaande uit twee rieten pijpen, een houten handvat en een hoorn aan elk uiteinde.

Wij kunnen hem hier zien en beluisteren:

 

http://www.youtube.com/watch?v=UbkBnRJdqHg

09:15 Gepost door F. in Muziek | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

18-02-09

Een bezoek aan het museum

 

Het museum van traditionele instrumenten

 

Herri Musikaren Txokoa
Tornola kalea, 6
20180 Oiartzun, Gipuzkoa
Tel/Fax: 943 493 578
E-mail:
herrimusika@herrimusika.org

 

Januari 1996.

In Oiartzun tekende Juan Mari Beltran Argiñena een akkoord met het gemeentebestuur over de oprichting van een "Documentatiecentrum Volksmuziek".

Het gemeentebestuur stelde hiervoor de nodige gebouwen ter beschikking en neemt de nodige werkzaamheden en het onderhoud voor zijn rekening .

Het documentatiecentrum toont alles wat Juan Mari Beltran Argiñena verzamelde gedurende de vele jaren die hij aan de volksmuziek wijdde. Hij deed dit als uitvoerder, vorser, instrumentenbouwer en onderwijzer. Je vindt er, behalve instrumenten, ook boeken en teksten evenals geluidsopnames.

 

Doelstellingen: 

  • -Een documentatie- en ontmoetingscentrum op te richten waar de muziek ontdekt en bestudeerd wordt.
  • -Aan elk publiek de kans geven op eenvoudige en begrijpbare wijze de Baskische cultuur en vooral de muziek te ontdekken.
  • -Theoretische, praktische en actieve lessen verschaffen ter aanvulling van de muzieklessen in de educatieve centra en muziekscholen.

 

Organisatie: 

Er werden zowat 400 Baskische instrumenten verzameld plus andere, komende uit alle werelddelen. Een audio - begeleiding laat toe de instrumenten te beluisteren.

 

Documentatiecentrum: 

- Bibliotheek: Boeken, publicaties en documenten over de populaire muziek en de instrumenten die hierbij gebruikt worden. Meer dan 5000 te raadplegen werken.

- Fonotheek: Verzameling van vocale en instrumentale volksmuziek. Meer dan 3500 stuks verdeeld over vinyl, cassettes en CD's. Honderden originele en unieke opnames.

 - Beeldarchief: foto's, film (8mm en 16mm) en video.

 - Verzameling instrumenten: Meer dan 1200 instrumenten tentoongesteld (sommigen bevinden zich in de opslagplaats, ter beschikking van vorsers). Vaste en reizende tentoonstellingen worden georganiseerd.

 - Atelier: Al het materiaal dat behoorde aan de constructie van de  "albokas" van de legendarische "albokaris" (bespelers van de alboka) José Maria Bilbao (1886-1977) en Leon Bilbao (1916-1990) bevindt zich hier. Reparatie- en constructie van instrumenten

 

Diensten en uurregeling


  • - individueel bezoek: € 2
  • -individueel bezoek met audio - begeleiding: € 3
  • -Geleid bezoek (Euskara of Spaans), maximum 20 personen: € 6 per persoon
  • -Geleid bezoek van schoolgroepen na afspraak (Euskara of Spaans), maximum 20 personen: groep € 60

 

Toegang tot de bibliotheek, fonotheek en beeldarchief.

 

Concerten en activiteiten.

Woensdag, donderdag en vrijdag: 10:00-14:00 et 15:30-19:30

Zaterdag: 10:30-14:00 et 15,30-19,30

 

Virtueel bezoek: http://www.herrimusika.org/bisita/index.php?id=fr

 

 


18:43 Gepost door F. in Muziek | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |