23-02-09

XALBADOR

xalbador2


Fernando Aire Etxart alias XALBADOR werd geboren op 19 juni 1920 in Urepel waar hij op 7 november 1976 overleed. Als herder en landbouwer verbleef hij zijn hele leven in Urepel. In 1943 trouwde hij met Léonie Etxebarren met wie hij 4 kinderen had.

Urepel, werd gekend door Xalbador! Hij was één van de grootste dichters en "Bertsulari" !

 Het was, als kind, de mis zingende dat hij ontdekte dat zingen hem beviel! Hij ging dus op zoek naar een ruimer repertoire! Zijn vrienden herders, maar vooral zijn tante Mariana, bezorgden hem oude Baskische liederen. Van zijn vader en oom hoorde hij verhalen over improvisators die, voor de vuist, gerijmde verhalen zongen! Zijn grootvader zou de smaak al te pakken hebben gehad!  

Van vrienden hoorde hij over improvisators die, in de herberg, wedstrijden aangingen. Maar hij was nog te jong om de herbergen te bezoeken.

Toevallig, hij was 16, was hij getuige van een van deze wedstrijden. Toen beide improvisators aan het einde van hun Latijn leken kwam hij tussenbeide! Oh! De tussenkomst van een "snotneus" werd helemaal niet op prijs gesteld!

 Stilaan begon hij naam te maken als improvisator. In de bars van Urepel werd het een gewoonte, na enkele glazen, te improviseren. Met vier of vijf vrienden rond de tafel, bij een fles wijn ... Hij die niet aan het einde van zijn couplet raakte, betaalde de tournee! Fernando hoefde nooit te betalenJ! Hij was dan ook de hele tijd bezig met het verbeteren van zijn taal- en woordgebruik!

 Op 19-jarige leeftijd, maakten de dood van zijn vader en het uitbreken van de oorlog dat hij de zin te zingen een beetje verloor maar na de oorlog werd hij overgehaald deel te nemen aan een wedstrijd in St-Jean-De-Luz. Hij maakte er kennis met Mattin, Etxahun en Errexil. Die dag werden Xalbador en Mattin "ontdekt"!

 Andere wedstrijden werden georganiseerd maar het was niet altijd eenvoudig zich te verplaatsen! Xalbador had geen wagen... De trein kwam niet langs in Urepel! Het was niet steeds eenvoudig een vriend te vinden die je naar de wedstrijd bracht en ook nog weer naar huis bracht! Meermaals dacht hij eraan alles op te geven! De wedstrijden leverden geen cent op, waren tijdrovend en slopend voor de gezondheid!

 Mattin werd zijn "maat" en compagnon. Hij wist hoe het publiek te doen lachen, soms ten koste van Xalbador! Maar Xalbador wist dat het niet slecht bedoeld was.

 Xalbador stierf, de dag dat de Baskische bevolking hem hulde bracht. Zijn hart kon het niet aan...

 In de nalatenschap van de eenvoudige herder waren er, naast het ouderlijke huis, heel wat teksten die deel uitmaken van de Baskische geschiedenis en rijkdom.

 (originele tekst: http://elguijaronegro.canalblog.com/archives/2006/11/04/3...)

 http://www.youtube.com/watch?v=52VqEdy6Co4

 

SORTETXEARI - Aan ons geboortehuis

 

Oh, geliefd huis,

Vol van herinneringen,

Deur naar het geluk!

Ik bleef in je schoot

Van mijn geboorte tot vandaag.

En al was je arm,

Je was beter,

Huis waar ik geboren werd.

 

Bij mijn geboorte

Nam mijn moeder mij in haar armen,

Huis, in jouw geborgenheid.

Sindsdien en tot vandaag

Werd ik door jou, liefrijk, beschermd.

Buiten, voel ik me niet helemaal gerust,

Ik denk voortdurend aan "thuis"!

 

Heb ik verdriet

Dan ben jij mijn steun,

Mijn toeverlaat.

Naar jou keer ik terug

zodra het mogelijk is.

Plaats die me het liefst is

Ter wereld, aan jou heb ik mijn wezen

en naam te danken.

 

Gekregen van de voorouders,

Lieve woonst,

Ken ik niet eens je leeftijd.

Bedolven onder de aarde

Vertrouwden zij je hun zielen.

Gebouwd met zoveel liefde!

Wat zou het hen verdrieten

Moesten wij je verlaten!

 

Zoveel jongeren,

Op zoek naar geluk,

Vertrekken, verblind.

Is het uit noodzaak of

Uit gebrek aan liefde voor het "huis"?

Zo door ons, in gebreke blijvend,

dit huis zich zou vullen

met buitenstaanders,

dan zouden wij de

grote schuldigen zijn!

 

Ho! Andere levenswijzen!

Wij horen zoveel over jullie

En velen weten over jullie!

Altijd

Heb ik jullie rijkdom

Veracht.

Wij bezitten

Wat jullie ontbreekt:

De geborgenheid van een thuis.

 

Mijn lieve kinderen,

Ik weet dat ik weldra

Deze wereld zal verlaten.

Waak over de nalatenschap van jullie voorouders

Houd hem in handen

Zodat ik hen zal kunnen zeggen:

Het huis is er nog steeds,

Overeind!

 

Deze verzen beëindigend,

Denkend aan mijn einde

Ga ik nu bidden:

Huis, eens zal ik je verlaten

mijn hart vol van leed.

Dat de Heer me je bescherming biedt

Bij mijn dood

Zoals bij mijn geboorte!

 

 

16:54 Gepost door F. in Muziek | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.